14th، جولای 2021
نويسنده: user1daftar

www.MajdeDez.com

زمان انتشار: 14th, جولای 2021 ساعت 12:00 ق.ظ | کد خبر: 88249

آخرین سفر حج پیامبر مشهور به حجهالوداع

زیارت کعبه از دیر باز در میان مردمان عرب مرسوم بود و آنان از دور و نزدیک بدان سو بار سفر می بستند و در زمانی خاص در مکه حاضر می شدند و در سرزمین های اطراف آن و قوف می کردند.

روایاتی پراکنده، از حجّ پیامبران پیشین در دست است، اما آنچه قرآن و روایات به صراحت بر آن دلالت دارند، این است که زیارت کعبه از زمان حضرت ابراهیم علیه السلام رسمیت یافت و از آن پس، به صورت آیینی مذهبی درآمد که مردم بدان حاضر می شدند. این مراسم عبادی، در طول اعصار و قرون، با فراز و فرودها و رونق ها و کسادی ها پیوسته ادامه یافت تا آن هنگام که اسلام طلوع کرد.

در بیست ساله نخست دعوت اسلامی، حج به همان شیوه پیشین ادامه یافت؛ زیرا زمام کار به دست قریش بود. در سال نهم هجری، که مکه تحت فرمان پیامبر بود، تغییراتی در مقررات حج داده شد، اما حجّی که بتوان آن را اسلامی دانست و معیار و قانون برای مسلمانان نسل های بعد به حساب آورد، همان است که در سال دهم هجرت با حضور پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله انجام شد؛ زیرا آن حضرت مصمّم بود مناسک حج را خالص و ناب به مردم بیاموزد و آنچه را که در طول تاریخ، مشرکان بر آن افزوده یا از آن کاسته بودند، هویدا کند.

گرچه هر گوشه حیات پیامبر برای ما دارای ارزش است؛ چراکه او مشعل هدایت و پیشوای راهیان کوی خداست، لیکن یکی از نقاط برجسته و ممتاز دوره پیامبری حضرت محمد صلی الله علیه و آله واپسین سفر حج آن جناب است که دو ـ سه ماه مانده به پایان عمر خود انجام داد.

شخص پیامبر به آن حج اهمیت بسیار داد و مسلمانان را به حضور در آن تشویق و ترغیب کرد. مسلمانان نیز بدان بهای بسیار دادند و همدیگر را به حضور در آن فرا خواندند؛ زیرا پس از سپری کردن فراز و فرودها، گذر از موانع و مشکلات، پشت سر نهادن رنج ها و جنگ ها، تحمّل قطحی ها وگرسنگی ها، دیدن تنهایی ها وناامنی ها و… اکنون شاهد دوره بلوغ دین و رونق اسلام و گسترش دعوت محمدی و روی آوردن سیل آسای مردم به آیین توحیدی بودند. به همین سبب این سفر را موقعیتی استثنایی و گرانبها تلقّی می کردند و با شور وشوق فزون از حد، برای حضور در آن کمر همّت بستند. نشاط عمومی، چنان جمعیت انبوهی گرد آورد که تا آن روز نه مکه به خود دیده بود و نه افراد مسلمان در چنان دریای متلاطم انسانی خود را شناور یافته بودند.

حجّه الوداع، به واقع اردویی زیارتی، آموزشی و سیاسی بود. وجهه زیارتیِ آن روشن است و نیاز به بیان ندارد. اما بُعد آموزشی و تعلیمیِ آن، بدان سبب است که پیامبر در این سفر از هر فرصتی برای تبلیغ دینِ خدا و آموختن شیوه زندگی انسانی و راه بندگی الهی به مردم بهره برد و امور سرنوشت ساز و مهم را بار دیگر به مسلمانان یادآوری کرد و این افزون بر آموزش مناسک حج بود که وجهه نظر آن بزرگوار در این سفر بود.

آن سفر بُعد سیاسی نیز یافت؛ زیرا بودند کسانی که شکست نهضت نوپای اسلام و بازگشت به آیین جاهلی را آرزو می کردند. دشمنان گرچه ضعیف شده بودند اما زمینه فتنه ها از میان نرفته بود. در چنین فضای سیاسی، حرکت داوطلبانه و عاشقانه انبوه مسلمانان از مدینه تا مکه و تا مشاعر مقدسه و به عکس، در حقیقت یک نمایش قدرت و شکوه مسلمانان به حساب می آمد و به تعبیر امروزین، یک تظاهرات عمومی و یک رژه غیرنظامی تلقی می شد که دل نومسلمانان را محکم می ساخت وبر یأس منافقان و مشرکان می افزود.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه