3rd، جولای 2021
نويسنده: user1daftar

www.MajdeDez.com

زمان انتشار: 3rd, جولای 2021 ساعت 12:00 ق.ظ | کد خبر: 88179

سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران توسط ناو آمریکایی

روز یکشنبه ، ۱۲ تیرماه ۱۳۷۶ مطابق با ۳ ژوئیه ۱۹۸۸ ، هواپیمای ایرباس جمهوری اسلامی ایران با ۲۷۵ مسافر و ۱۶ خدمه، فرودگاه بندرعباس را به مقصد دوبی ترک گفت. سطح پرواز این هواپیما ۱۴۰۰۰ پا تعیین شده بود. در ساعت ۱۰:۵۰ دقیقه محلی و ۰۶:۴۵ دقیقه گرینویچ شروع به اوج گیری نمود و در ساعت ۱۰:۲۴ به وقت محلی، سطح پروازی ۱۲۰۰۰ پا را گزارش نمود و از آن لحظه به بعد دیگر تماسی از طرف خلبان گرفته نشد. در واقع از این لحظه به بعد هواپیما مورد اصابت ۲ فروند موشک سطح به هوای ناو وینسنس آمریکا قرار گرفته و در نزدیکی جزیره ایرانی ” هنگام” منفجر و سقوط کرده بود. در این فاجعه ،  تمامی سرنشینان هواپیما به شهادت رسیدند که ۶۶ کودک زیر۱۲ سال، ۵۲ زن و ۴۶ تن تبعه کشورهای یوگسلاوی، کویت، افغانستان، هندوستان، پاکستان، ایتالیا، شارجه و دوبی از جمله وابسته نظامی پاکستان در ایران و خانواده اش در میان کشته شدگان بودند.

شرح حادثه

یک سال پس از تجاوز رژیم عراق در سال ۱۳۶۰، حمله به کشتی های تجاری در خلیج فارس شروع شد و با اعلام مین گذاری سواحل بندی امام خمینی (ره) و حمله به دو کشتی تجاری ، در تاریخ ۲۱/۱۰/۱۳۶۰  امنیت خلیج فارس توسط عراق مختل شد و به دنبال تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد و موشک های اگزوسه توسط فرانسه به عراق ، ابعاد این حملات افزایش یافت. در برابر این حملات که عراق ، به صراحت مسئولیت آن را بر عهده می گرفت، شورای امنیت عکس العمل مناسبی نشان نداد، ولی در قبال انتساب چند حمله به ایران و شکایت شورای همکاری خلیج فارس، شورای امنیت در تاریخ ۱۱/۳/۱۶۳ مطابق با اول ژوئن ۱۹۸۴، مبادرت به صدور قطعنامه ۵۵۲ نمود و در آن خواستار توقف این حملات شد. از آغاز جنگ تا ۱۰ ژوئیه ۱۹۸۴، ۱۱۲ کشتی در خلیج فارس مورد حمله موشکی قرار گرفت. جمهوری اسلامی ایران در ژانویه ۱۹۸۵، به دبیر کل وقت سازمان ملل اعلام داشت که از هر گونه اقدامی برای تأمین آزادی و امنیت کشتیرانی که در خلیج فارس صورت گیرد حمایت و استقبال خواهد کرد، اما حملات به کشتیها ادامه یافت. تا تیر ماه ۱۳۶۶، حدود ۵/۸ میلیون تن کالا از محموله های کشتیها در خلیج فارس ، به زیر آب رفت. ۴۱ کشتی کاملاً نابود، و به ۳۴ تن محموله کالا آسیب وارد شد ، و بیش از ۲۰۰ تن از ملوانان کشورهای مختلف به قتل رسیدند و به همین تعداد نیز مجروح شدند.

بدین ترتیب ، عراق درهدف خود مبنی بر بین المللی کردن جنگ خلیج فارس تا اندازه زیادی موفق شد و قدرت های غربی و در رأس آنها آمریکا ، حضور گسترده و تهدیدآمیزی در خلیج فارس یافتند و بالاخره کشتیهای نفتکش کویتی با پرچم آمریکا در خلیج فارس حرکت کردند واسکورت نظامی نفتکش ها و کشتی های تجاری مورد نظر آمریکا در خلیج فارس آغاز شد. در۲۱ سپتامبر ۱۹۸۷ کشتی ایرانی ( ایران اجر) مورد حمله نیروهای نظامی آمریکا واقع شد. همچنین حملات نظامی آمریکا به سکوهای نفتی ایران دخالت آشکار آن دولت در منطقه به نفع عراق و علیه جمهوری اسلام ایران را به وضوح نشان داد.

یکی از نتایج شوم این همه تشنج آفرینی رژیم عراق و دامن زدن ایالات متحده به ناامنی در خلیج فارس، حمله به هواپیمای مسافربری جمهوری اسلامی ایران بود که در مورخه ۱۲/۴/۱۳۶۷ مطابق با ۳ ژوئیه ۱۹۸۸، برفرازآب های سرزمین ایران و درآب های حوالی جزیره ” هنگام ” ، توسط دو موشک از ناو آمریکایی وینسنس- که خود به آب های سرزمین ایران تجاوز کرده و در آن مستقر بود-  مورد حمله قرار گرفت و تمامی مسافران و خدمه هواپیما به وضع اسفناکی به شهادت رسیدند.

متعاقب این تجاوز آشکار، جمهوری اسلامی ایران در روز ۱۴ تیر ۱۳۶۷ ، طی نامه ای به رئیس شورای امنیت ، خواستار تشکیل جلسه فوری شورا برای رسیدگی به موضوع شد. ۲۵ تیر ۱۳۶۷، مطابق با ۱۶ ژوئیه ۱۹۸۸، شورا تشکیل جلسه داد. از سوی جمهوری اسلامی ایران دکتر ولایتی وزیر امور خارجه وقت و از جانب آمریکا بوش معاون وقت رئیس جمهوری درجلسه حضور داشتند.

قطعنامه ۶۱۶ شورای امنیت (۱۹۸۸)

شورای امنیت پس ازاستماع سخنان دکترولایتی  و جرج بوش درجلسه شماره ۲۸۲۱ خود درتاریخ۲۰ ژوئیه ۱۹۸۸
( ۲۹/۴/۱۳۶۷) طرح قطعنامه پیشنهادی را تصویب کرد. متن قطعنامه به شرح زیر است:

” شورای امنیت، با بررسی نامه مورخه ۵ ژوئیه ۱۹۸۸ جانشین نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران خطاب به رئیس شورای امنیت و با استماع بیانات نماینده جمهوری اسلامی ایران، وزیر امور خارجه ( علی اکبر ولایتی ) و سخنان نماینده ایالات متحده آمریکا ( معاون رئیس جمهوری جرج بوش ) ، با ابراز تاسف عمیق از این که یک هواپیمای غیرنظامی ” ایران ایر” در پرواز برنامه ریزی شده بین المللی ۶۵۵، در پرواز بر فراز تنگه هرمز به وسیله موشک شلیک شده از ناو جنگی ایالات متحده آمریکا ( وینسنس) منهدم گردید، با تاکید بر ضرورت تبیین حقایق سانحه توسط بازرسی بی طرفانه، با اضطراب عمیق از تشنج دائم التزاید درمنطقه خلیج [ فارس]

۱- تأسف عمیق خود را از ساقط ساختن هواپیمای غیرنظامی ایران به وسیله موشکی که از یک ناو جنگی آمریکا شلیک شده و تسلیت عمیق خود را به خاطر از دست رفتن غم انگیز جان انسانهای بی گناه ابراز می دارد.

۲- همدردی صمیمانه خود را به خانواده های قربانیان سانحه غم انگیز و دولت ها و کشورهای آنان اعلام می دارد.

۳- از تصمیم سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری در پاسخ به درخواست جمهوری اسلامی ایران مبنی بر ایجاد گروه تحقیق برای بررسی تمام حقایق موجود همچنین از اعلام ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مبنی  بر تصمیمشان برای همکاری با برسی سازمان هواپیمایی کشوری استقبال می کند.

۴- از تمامی اعضای کنوانسیون ۱۹۴۴ شیکاگو ، درخواست می کند که در همه شرایط ، مقررات و رویه های سلامت هوانوردی کشوری به ویژه ضمائم آن کنوانسیون به منظور جلوگیری از چنین پیشامدهایی را دقیقاً مراعات نمایند.

۵-  لزوم اجرای فوری و کامل قطعنامه ۵۹۸(۱۹۸۷)  ، شورا را به عنوان تنها مبنای حل جامع، عادلانه، شرافتمندانه و پایدار ِ منازعه میان ایران و عراق ابراز و پشتیبانی خود را از دبیر کل برای اجرای این قطعنامه اعلام و خود را ملتزم به همکاری با دبیر کل برای تسریع در اجرای طرح اجرایی او می نماید.”

جمهوری اسلامی ایران علاوه بر شورای امنیت و شورای ایکائو ، شکایت خود را در دیوان بین المللی دادگستری لاهه نیز مطرح کرد. عنصر تخصصی سازمان ملل متحد یعنی ایکائو (سازمان هواپیمایی کشوری بین المللی) نیز از مسائل سیاسی به دورنمانده وبه جای بررسی فنی و ارائه طریق به شورای امنیت به ابراز تاسف و تسلیت به بازماندگان سانحه پرداخت.

منبع: مؤسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان